Beeldbrug aflevering 1: Rosalie Woudman en Meral Maas

Afbeelding links: Johannes Vermeer, Meisje met de Parel, 1665, Olieverf op doek, collectie Mauritshuis.
Afbeelding rechts: Rosalie Woudman, Untitled, 2020, Olieverf op doek, privébezit.

Het (moderne) meisje met de parel

In de kunstgeschiedenis is het portret geen onbekend genre. Kunsthistoricus of niet: bijna iedereen kent het Meisje met de parel van Johannes Vermeer uit 1665. Feitelijk gezien is het geen portret maar een tronie, een fantasieportret en geen letterlijke representatie. Maar dat doet er nu niet toe. Het gaat mij niet om de correcte typering, maar om de gelijkenis tussen Meisje met de parel en het portret Untitled van Rosalie Woudman uit 2020. 

De twee schilderijen zijn heel verschillend, ook qua datering. Toch moest ik bij het zien van Untitled gelijk denken aan het Meisje met de parel. De grootste overeenkomst is de houding van de geportretteerde vrouwen. Beiden kijken de toeschouwer direct aan met een blik over de schouder. Ook dragen ze allebei een oorbel, die het licht vangt. Beide vrouwen hebben op een eigen manier iets sensueels, maar ook iets ongrijpbaars, waardoor de werken lastiger te duiden zijn. Dat maakt het voor mij interessant. 

Natuurlijk zijn er ook verschillen. Het opvallendst vind ik het verschil in gezichtsuitdrukking. De geportretteerde vrouw in Untitled heeft iets mystieks. Haar volle roodgekleurde lippen, opgetrokken in een kleine lach. Haar blik vol zelfvertrouwen: ze kijkt de kijker onbevreesd aan. Daarentegen heeft het Meisje met de parel een onbevangen blik in haar ogen, waarmee ze de kijker op een minder uitgesproken wijze aankijkt. Voor mij is, alles bij elkaar genomen, Untitled een moderne versie van Meisje met de parel.

Op de parel valt licht

Andere tijd, ander gezicht

Twee vrouwen, één beroemd

De ander onbenoemd

Een blik over de schouder

Jong, de ander veel ouder

Geschreven door Meral Maas